Schoenlepel

Ik loop de operatiekamer binnen in een blauw, vormloos pak. De broek is te groot en heeft elastiek aan de onderkant. Het shirt is nog groter. Om maar niet over de rubberen klompen die ik draag te beginnen. Een roze netje houdt mijn haar verborgen. Een mondkapje voor m’n neus en mond.

In het midden van de operatiekamer ligt een vrouw, haar hoofd en benen zijn afgedekt. Alleen de ribbenkast en twee borsten zijn zichtbaar. Twee borsten die recht naar boven staan. Het ziet er gek uit. De vrouw heeft veel lichamelijke klachten van haar siliconen en laat deze daarom verwijderen. Vandaag opereert dokter Rita Kappel vier vrouwen, allen om deze reden.

Het oude litteken van de vorige operatie wordt open gesneden. Met een klein apparaatje begint Kappel weefsel weg te branden. Het kapsel van het implantaat zit aan het weefsel van de borst vast en moet worden losgemaakt. Een delicate handeling. Stukje bij beetje wordt de ruimte tussen de huid en de siliconen wat groter. Kappel laat het implantaat zien dat nu zichtbaar is.

Al ongeveer een half uur is ze samen met de operatieassistent het weefsel aan het losmaken. Met een soort grote schoenlepel trekken ze het vel omhoog, zodat ze verder door het gat de implantaat los kunnen maken. Ik kijk zo het gat in. Er verdwijnen vingers in de borst. Stukken gaas worden met een pincet in en uit het gat gehaald, om bloed op te zuigen. Zachtjes probeert ze het weefsel los te krijgen. ‘Hoor je dat?’, vraagt Kappel aan me. Ik hoor een gek schurend geluid. Ik zie twee vingers van Kappel onder de huid bewegen. Ze probeert de siliconen te pakken en door het kleine gat te trekken.

Ik zie een wit sterrretje. Nog één. Ik begin te zweten onder m’n mondkapje. Sterretjes. Warm. Sterretjes. Warm. Ik plof neer op een krukje in de operatiekamer. ‘Hoofd tussen je knieën en tegen mijn handen omhoog duwen’, zegt een andere assistente terwijl ze haar handen op mijn achterhoofd legt. Na een minuut loop ik achter haar aan naar buiten om even iets te drinken. Ik zie mezelf in de spiegel. Lijkbleek.

Mijn maag lijkt 180 graden gedraaid te zijn. Of aangesnoerd met een riem. Mijn hoofd voelt raar. Licht. Ik drink een glaasje limonade en schuif aan bij twee dames die de verkoeverkamer klaarmaken. Na een tijdje loop ik weer de operatiekamer in. Beide siliconen liggen in een bakje. Beide borsten zijn nu leeg. Er wordt een drain in gestopt en het gat wordt dichtgenaaid. ‘Wil je de volgende operatie ook zien?’, vraagt Kappel. Ik heb genoeg gezien.

Zorgen bij draagster PIP-borsten

Sinds de Franse regering vorige maand 30 duizend vrouwen opriep om hun borstimplantaten van het merk Poly Implant Prothèse (PIP) preventief te laten verwijderen, is er veel onduidelijkheid en onrust ontstaan onder de 1.400 Nederlandse vrouwen met dit zelfde implantaat. Op onlinefora zoeken de vrouwen elkaar op en wisselen informatie uit over echo’s, klinieken en verzekeringen. Veel van hen maken zich zorgen over hun gezondheid.

    AMSTERDAM – In april 2010 ontdekte de Franse toezichthouder dat het implantaat van het merk PIP een verhoogde kans op scheuren of lekken heeft. In het implantaat zit daarnaast een andere siliconengel dan die waarvoor toelating tot de markt is verleend. Het implantaat is daarom sindsdien verboden, ook in Nederland. Alle draagsters van deze implantaten zijn toen al door de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) geadviseerd om deze te laten controleren.

Lekkende of scheurende protheses kunnen verschillende symptomen en klachten geven: pijnklachten, de borst kan veranderen van vorm – al is dat beperkt bij een kleine lekkage – en het kapsel kan van buitenaf zichtbaar zijn rondom de prothese, wat voor uitstulpingen zorgt.
Nadat de Franse minister Xavier Bertrandt van Volksgezondheid eind december de ongeveer 30 duizend draagsters van PIP-implantaten opriep om op kosten van de regering de implantaten te laten verwijderen, brak er ook in andere landen onrust uit.

PIP maakte sinds 1991 borstimplantaten en is sinds vorig jaar failliet. Wereldwijd werden 300 duizend implantaten verkocht.
De implantaten waarmee de klinieken werken, hebben een CE-keurmerk, een kwaliteitskeurmerk dat zegt dat een product voldoet aan de wet. ‘Daar moeten wij dan op vertrouwen,’ zegt Irene Mathijssen van de Nederlandse Vereniging van Plastische Chirurgen (NVPC). ‘Als een fabriek dan begint te rommelen met de inhoud en de regels, wordt dat niet zo snel opgemerkt.’

Pas als er meerdere problemen zijn ontstaan met hetzelfde soort implantaat en het wordt opgemerkt, kan er nader onderzoek worden gedaan. ‘Daar kan echter een paar jaar overheen gaan. Wij hebben geen zicht op de firma’s die deze producten maken’, zegt Mathijssen.
De NVPC adviseert om de implantaten van PIP te verwijderen, ook als deze nog geheel intact zijn. Het terugplaatsen van nieuwe implantaten wordt alleen vergoed als het iemand betreft die borstkanker heeft gehad. Mathijssen pleit ervoor dat verzekeraars iets royaler zijn voor de vrouwen die zich bij hen melden. ‘Er moet iets te regelen zijn met de kliniek en de verzekeraar.’

Dat de implantaten van PIP de kans op borstkanker vergroten, wat door enkele Franse draagsters wordt beweerd, valt niet te bewijzen. ‘We weten dat het stofje dat in deze implantaten zit niet is goedgekeurd’, zegt Fransien van ter Beek, hoofd communicatie bij de IGZ. ‘Hoe gevaarlijk het is, is nog niet bekend en wordt momenteel onderzocht. Wel weten we dat het niet giftig is.’ In Nederland krijgen 1 op de 9 vrouwen borstkanker. ‘Daar zullen dus ook vrouwen bij zitten die implantaten hebben’, zegt Van ter Beek.

Inzet:
PIP maakte borsten, testikels, billen en borstkassen De Franse implantatenfabrikant Poly Implant Prothèse (PIP) maakte niet alleen borstimplantaten voor vrouwen, maar ook testikels, billen en borstkassen voor mannen. Dit hebben voormalige werknemers van het inmiddels failliete bedrijf gezegd, meldde de Franse krant Le Parisien donderdag. De Franse justitie en de gezondheidsautoriteiten onderzoeken de zaak. Een woordvoerder van de Europese Commissie heeft gisteren bekend gemaakt dat er betere controle komt op borstimplantaten en andere medische middelen. Ook de uitwisseling van informatie tussen landen hierover, moet beter. Volgens de Franse minister van Volksgezondheid Bertrandt is een eenvoudig etiket niet langer genoeg.

In 2008 koos Kim (26) voor een vergroting omdat haar borsten door de borstvoeding van haar dochter erg waren gaan hangen. Ze is er altijd erg blij mee geweest, hoewel ze sinds de operatie geen gevoel meer in haar tepels heeft. Op oudjaarsdag kwam de brief van het medisch centrum waar ze geopereerd is met de oproep haar implantaten te laten controleren. Vandaag moet ze naar het ziekenhuis om een echo te laten maken. ‘Mijn verzekering vergoedt de operatie en het verwijderen alleen als de implantaten lek zijn. Ik heb veel betaald voor mijn borstvergroting en heb geen geld voor een nieuwe operatie’, zegt Kim. ‘Wij moeten blijkbaar afwachten tot het misgaat. Ik ben er goed ziek van.’